Adopcja

Adopcja (łac. adoptio) jest to przyjęcie, uznanie obcego dziecka za własne, przez małżeństwo lub osobę samotną. Nie wygasa z chwilą uzyskania przez dziecko pełnoletniości, ani też w wyniku śmierci dziecka lub osób przysposabiających. W wyniku adopcji rodzice adopcyjni zajmują miejsce rodziców biologicznych i od tej chwili władza rodzicielska należy tylko do nich. Dziecko w rodzinie adopcyjnej nabywa takie same prawa jak dziecko w rodzinie biologicznej.

Adopcja jest możliwa, kiedy rodzice dziecka:

nie żyją;
zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej;
wyrazili zgodę na przysposobienie dziecka - tzw. zgodę in blanco;
są ubezwłasnowolnieni.

Osoba adoptowana:
Adoptować można wyłącznie osobę małoletnią, przy czym jeśli dziecko ukończyło 13 lat - wymagana jest jego zgoda na przysposobienie (art. 118 §1).
Interesy dziecka skierowanego do adopcji reprezentuje opiekun prawny lub kurator, ustanowiony przez sąd na wniosek ośrodka adopcyjnego bądź placówki, w której dziecko aktualnie przebywa. Bez jego zgody adopcja nie może być orzeczona. W szczególnych okolicznościach sąd jest w mocy orzec przysposobienie wbrew woli opiekuna, jednak musi to być uzasadnione dobrem dziecka (art. 120).

Rodzaje adopcji:

przysposobienie pełne (art.121, par.2 i 3 k.r.o.)
niepełne (art.124, par.1 k.r.o.)
całkowite (anonimowe, art.124, par.2 k.r.o.)

Przysposobienie pełne. Osoba w ten sposób przysposobiona staje się członkiem rodziny przysposabiającego. Więzy prawne z jego dotychczasową rodziną ulegają zerwaniu. Cechą tego przysposobienia jest to, że rozciąga się ono na całą rodzinę przysposabiającego, tak jak gdyby przysposobiony urodził się jako dziecko naturalne przysposabiającego. Powstają wzajemne prawa i obowiązki alimentacyjne.
Przysposobienie niepełne - powoduje powstanie stosunku rodzinnego tylko między przysposabianym i przysposabiającym, nie rozciąga się na krewnych przysposabiającego.
Przysposobienie całkowite, zwane również anonimowym, jest możliwe jest tylko wtedy, gdy rodzice dziecka przed sądem opiekuńczym wyrażą zgodę na przysposobienie swego dziecka w przyszłości, bez wskazania osoby przysposabiającej.
Zgoda rodziców na przysposobienie dziecka nie może być wyrażana wcześniej niż po upływie 6 tygodni od urodzenia dziecka. Zgodę tę mogą odwołać przez oświadczenie przed sądem opiekuńczym, nie później jednak niż przed wszczęciem sprawy o przysposobienie (art.118, par.3 k.r.o.).

Przysposobieni całkowite jest nierozwiązywalne (art.125, k.r.o.)
Przysposobienie pełne i niepełne może być z ważnych powodów rozwiązane przez sąd.

PRZYSPOSOBIĆ dziecko mogą osoby, które:

mają pełną zdolność do czynności prawnych;
są zdrowe psychicznie i fizycznie;
są w odpowiednim wieku;
mają sytuację zawodową i finansową zapewniającą utrzymanie i wychowanie dziecka;
mają odpowiednie warunki mieszkaniowe;
gwarantują właściwą opiekę;
kierują się dobrem dziecka;

ponadto:

tworzą stabilny i trwały związek małżeński, oparty na szacunku i miłości;
kierują się wartościowymi motywami adopcji;
są jednomyślni w podjęciu decyzji o adopcji.

Artykuł 1141 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi: "Przysposobić może osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych, jeżeli jej kwalifikacje osobiste uzasadniają przekonanie, że będzie należycie wywiązywała się z obowiązków przysposabiającego". A więc adoptować może małżeństwo bezdzietne, bądź posiadające własne dzieci lub też osoba nie będąca w związku małżeńskim. Jednak przysposobić wspólnie mogą tylko małżonkowie (art. 115 §1).
Istotna jest również różnica wieku między rodzicami adopcyjnymi i dzieckiem. Kodeks nie precyzuje tego zagadnienia, stwierdzając jedynie, że: "Między przysposabiającym i przysposobionym powinna istnieć odpowiednia różnica wieku" (art. 1141 §2). Praktyka wskazuje jednak, że wymiar tej różnicy nie powinien przekraczać 40 lat.