Rodzina zastępcza

Opieka zastępcza to forma czasowej lub stałej (adopcja) opieki nad dzieckiem w sytuacji
gdy rodzina biologiczna nie jest w stanie wypełniać swoich zobowiązań względem dziecka

Rodzice mogą porzucić swoje dziecko lub nie opiekują się nim z powodu złego funkcjonowania rodziny.

Wśród przyczyn takiej sytuacji można wymienić:
  •  niewydolność wychowawczą
  •  niezaradność życiową
  •  trudności sprawiane przez dziecko
  •  trudne warunki materialne
  •  alkoholizm, prostytucję, narkomanię
  •  zaniedbywanie dziecka
  •  inwalidztwo lub choroba rodziców
  •  wyjazd za granicę
  •  konflikty lub rozpad małżeństwa
Rodzinne formy opieki zastępczej
  • adopcja (z łacińskiego adoptio - usynowienie). Między dzieckiem a rodziną powstają relacje prawne jak w rodzinie biologicznej, na całe życie. (więcej w zakładce "adopcja")
  • rodzina zastępcza
    • spokrewniona to taka rodzina, w której opiekę nad dzieckiem i wychowanie przejmują członkowie rodziny dziecka np. dziadkowie, wujostwo, rodzeństwo
    • niespokrewniona to rodzina, która z punktu widzenia prawa jest obca dla dziecka
    • niespokrewniona zawodowa
      • wielodzietna to rodzina, w której umieszcza się w tym samym czasie nie mniej niż troje dzieci i nie więcej niż sześcioro; liczba dzieci może się zwiększyć przy konieczności umieszczenia licznego rodzeństwa
      • specjalistyczna to rodzina, w której umieszcza się dzieci niedostosowane społecznie, albo dzieci z dysfunkcjami lub problemami zdrowotnymi wymagające szczególnej opieki i pielęgnacji; w tym samym czasie w takiej rodzinie nie może przebywać więcej niż troje dzieci
      • pogotowie rodzinne to rodzina, w której umieszcza się nie więcej niż troje dzieci na pobyt okresowy, do czasu unormowania sytuacji życiowej dziecka, nie dłużej niż na 12 miesięcy ( w uzasadnionych przypadkach pobyt ten może być przedłużony o kolejne 3 miesiące); rodzina nie może odmówić przyjęcia dziecka do 10 lat jeżeli zostało doprowadzone przez policję z interwencji.
  • rodzinny dom dziecka to tzw. placówka rodzinna, podlegająca takim samym złożonym zasadom (finansowanie, księgowość, zakres kontroli) jak duża placówka opiekuńczo-wychowawcza. Jedno z małżonków zostaje zatrudnione na umowę o pracę i jest dyrektorem placówki.  W RDD może przebywać od 4 do 8 dzieci (nie licząc dzieci opiekunów). Gdy w rodzinnym domu mieszka więcej niż 8 dzieci może być zatrudniona dodatkowa osoba w niepełnym wymiarze czasu pracy.